Ogłoszenia duszpasterskie

//Ogłoszenia duszpasterskie
Ogłoszenia duszpasterskie2020-05-23T17:52:40+02:00

OGŁOSZENIA DUSZPASTERSKIE

24.05.2020

Uroczystość Wniebowstąpienia Pańskiego

Drodzy Parafianie

Znaleźliśmy się w niebywałej jak dotąd sytuacji, również jako wspólnota parafialna. Żywiąc nadzieję, na jak najszybsze zakończenie epidemii, musimy jednak zadbać o funkcjonowanie naszej parafii na bieżąco. Dlatego zwracam się z gorącą prośbą, aby ofiary tradycyjnie składane w czasie niedzielnych Mszy św. przelewać na rachunek bankowy naszej parafii.

83 84 54 10 53 2011 00 56 09 66 0001

Ofiary można składać również w zakrystii oraz w kancelarii.
Jednocześnie bardzo serdecznie dziękuję wszystkim, którzy już w poczuciu troski i odpowiedzialności za naszą parafię to uczynili.
Łączący się w modlitwie z wszystkimi parafianami pozdrawiają duszpasterze:

Ks. Adam Markiewka
Ks. Dariusz Antoniewicz

  1. Dyspensa od uczestnictwa we Mszy św. w kościele obowiązuje do odwołania. Prosimy aby uczestniczyć w Mszach św. transmitowanych przez telewizję, radio lub internet.
  2. Zgodnie z zarządzeniem ks. Arcybiskupa Katowickiego w maju nie będą  odprawiane nabożeństwa Majowe.
  3. Kościół będzie otwarty dla wiernych od 7.30 do 17.30 na osobistą modlitwę, poza Mszami św., zgodnie z nowymi rozporządzeniami państwowymi, w których może uczestniczyć maksymalnie 50 osób.
  4. Metropolita Katowicki ogranicza posługę wobec osób chorych do wiatyku (czyli Komunii św. udzielanej wiernym w wypadku bezpośredniego zagrożenia życia).
  5. Wszystkie intencje, które zostały zamówione są odprawiane według ustalonego porządku.
  6. Od poniedziałku wraca możliwość sakramentalnej spowiedzi. Spowiadać będziemy w konfesjonale z tyłu kościoła po prawej stronie.
    Prosimy aby klękać od zewnętrznej strony i dezynfekować folię na kratce przed rozpoczęciem spowiedzi.
    Spowiadać będziemy 15 minut przed każdą Mszą św. i w soboty od 16.00 – 16.50.
  7. W zależności od warunków miejscowych pogrzeb można urządzić w jednej z dwóch form:
    – obrzęd pogrzebu na cmentarzu i potem (względnie w ustalonej godzinie) Msza św. żałobna w kościele z udziałem odpowiedniej liczby wiernych;
    – Msza św. pogrzebowa w kościele z trumną z udziałem odpowiedniej liczby wiernych i potem przemieszczenie się ( nie kondukt! ) na cmentarz  i obrzęd pogrzebania.
    Podczas pogrzebu na cmentarzu może znajdować się nie więcej niż 50 uczestników, oprócz osób sprawujących kult religijny, dokonujących pochówku lub zatrudnionych przez zakład lub dom pogrzebowy.
  8. Kancelaria jest otwarta jak zawsze: wtorek i czwartek 16-18, środa i piątek 8-11, poniedziałek nieczynne.
  9. Zachęcamy do codziennej modlitwy osobistej i w rodzinach w domach, szczególnie o 20:30 łączymy się w modlitwie różańcowej o ustanie pandemii.

Zarządzenie Arcybiskupa Katowickiego w sprawie sprawowania Sakramentu Pokuty i Pojednania z dnia 16 maja 2020 r.

  1. W nawiązaniu do p. 4. Zarządzenia z dnia 4 maja br. ponownie zachęcam wiernych do korzystania w okresie wielkanocnym, który trwa do Niedzieli Najświętszej Trójcy (7 czerwca) z Sakramentu Pokuty i Pojednania i do pełnego uczestnictwa we Mszy świętej, tzn. z przyjęciem Komunii św. Jest to wymóg przykazania kościelnego. Można go wypełnić, uczestnicząc we Mszy św. również w dni powszednie, do czego usilnie zachęcam wiernych.
  2. W celu ułatwienia możliwości przyjęcia Sakramentu Pokuty i Pojednania polecam powrót do praktyki dyżuru spowiedników w wyznaczonych i ogłoszonych wiernym godzinach, przede wszystkim przed każdą Mszą świętą, ale także dodatkowo w soboty oraz w innych terminach, stosownie do miejscowych tradycji i potrzeb.
    Spowiedź może odbywać się:
    a) nadal poza konfesjonałem (co jest zalecane) w przystosowanych pomieszczeniach, odpowiednio dezynfekowanych i często wietrzonych, z zachowaniem obowiązujących norm sanitarnych;
    b) w tradycyjnych konfesjonałach – z zachowaniem szczególnej ostrożności i wszystkich obowiązujących norm sanitarnych, za co szczególną odpowiedzialność ponosi proboszcz / administrator parafii, a bezpośrednio spowiednik.

† Wiktor Skworc
Arcybiskup Metropolita Katowicki

Katowice, 16 maja 2020 r., w święto św. Andrzeja Boboli, prezbitera i męczennika, patrona Polski
Ad. VA I – 24/20

ZARZĄDZENIE ARCYBISKUPA KATOWICKIEGO Z DNIA 04.05.2020

Wstęp
W związku z aktualną sytuacją epidemiologiczną w województwie śląskim i w archidiecezji katowickiej, obowiązują nadal dotychczasowe akty prawne Metropolity Katowickiego związane z ogłoszeniem stanu epidemicznego i odnoszące się do sprawowania posługi duszpasterskiej i liturgicznej, ze szczególnym uwzględnieniem wskazań zaktualizowanych w niniejszym zarządzeniu.

1. Dyspensa

Dyspensa od obowiązku uczestnictwa w niedzielnej Mszy św. jest prolongowana i obowiązuje aż do odwołania. Proszę osoby będące w grupie podwyższonego ryzyka zarażenia (chorych, starszych wiekiem i kobiety w stanie błogosławionym) o pozostanie w domu. Nadal serdecznie zachęcam wiernych do uczestniczenia we Mszy św. za pośrednictwem transmisji telewizyjnych, radiowych i internetowych. Zapraszam wszystkich – duchownych i wiernych świeckich – do wytrwałej modlitwy we wspólnotach domowych, w szczególności do modlitwy różańcowej o godz. 20.30 w jedności z Ojcem Św. Franciszkiem; w maju dołączamy do tej modlitwy odmówienie Litanii Loretańskiej.

2. Sprawowanie Eucharystii w kościele

Mając na względzie obowiązujące rozporządzenia Ministerstwa Zdrowia podtrzymuję, że w Eucharystii uczestniczą przede wszystkim osoby związane z intencją Mszy św. z zachowaniem zasady – 1 osoba na 15 m2. Z najwyższą troską należy zachować wszystkie zasady dotyczące bezpieczeństwa, stosownego dystansu osób, zasłaniania ust i nosa (z wyjątkiem celebransa) oraz dezynfekcji powierzchni i wietrzenia kościoła po każdej Mszy św. (por. https://www.gov.pl/web/koronawirus).
Posługa liturgiczna ministrantów i lektorów w wieku szkolnym oraz udzielanie Komunii św. przez nadzwyczajnych szafarzy pozostają nadal zawieszone. Duchowni – odpowiedzialni za poszczególne grupy służby liturgicznej mają obowiązek prowadzenia ich formacji według aktualnych możliwości.
Osoby dorosłe posługujące przy ołtarzu zobowiązane są do zachowania wszystkich rygorów sanitarnych i przyjmowania Komunii św. na rękę, podobnie jak pozostali wierni. Mając na uwadze niebezpieczeństwo zakażenia się wirusem drogą kropelkową, kolejny raz usilnie zalecam wiernym przyjmowanie Komunii św. na rękę, a celebransom tę formę jej udzielania.

3. Koncelebra

Przypominam, że w czasie epidemii należy pozostawić przygotowywanie kielicha, spożywanie z niego i puryfikację głównemu celebransowi. Koncelebransi spożywają Ciało i Krew Pańską przez zanurzenie, po czym główny celebrans spożywa Krew Pańską i puryfikuje naczynia liturgiczne.

4. Sprawowanie sakramentu pokuty i pojednania

Zachęcam wiernych do korzystania z sakramentu pokuty i pojednania. Mając jednak na względzie poważne zagrożenie zdrowia i życia, nadal stosujemy w parafiach wyłącznie nadzwyczajną formę spowiedzi św. dla tych, którzy osobiście o to poproszą. Penitencjaria Apostolska w swojej nocie z 20 marca br. stwierdziła: „W obecnej sytuacji zagrożenia pandemią do biskupa diecezjalnego należy zatem wskazanie kapłanom i penitentom, że podczas indywidualnego sprawowania sakramentu pojednania należy zwracać szczególną uwagę na to, aby spowiedź odbywała się w przewietrzonym miejscu poza konfesjonałem, z zachowaniem odpowiedniego dystansu, przy użyciu masek ochronnych, zwracając absolutną uwagę na sakrament i niezbędną dyskrecję”. Miejscem takiej spowiedzi, zamiast konfesjonału, może być salka parafialna bądź inne pomieszczenie. Należy przy tym zachować wskazane środki ostrożności i wzajemnego bezpieczeństwa.
Obowiązkiem duszpasterzy jest wyjaśnianie wiernym pozasakramentalnych dróg pojednania z Bogiem i Kościołem. Przypominam jednocześnie, że zawsze, ilekroć istnieje poważna racja, i nie ma sposobności wyspowiadania się, wtedy dla usposobienia duszy do stanu łaski, wierny „jest obowiązany wzbudzić akt żalu doskonałego, który zawiera w sobie zamiar wyspowiadania się jak najszybciej”.

5. Uroczystość Wczesnej i Pierwszej Komunii św.

Ze względu na niemożliwość określenia czasu zakończenia pandemii, polecam proboszczom zorganizowanie w najbliższym czasie uroczystości wczesnej i pierwszej Komunii św. w ścisłej współpracy z rodzicami i katechetami dla pojedynczych lub kilku rodzin, tak by zachować obowiązujące zasady sanitarne. Odkładanie i planowanie uroczystości komunijnej dla części lub całej grupy dzieci na bliżej nieokreśloną przyszłość nie będzie służyło duchowemu dobru dzieci. Tym niemniej ostateczną decyzję niech podejmują w tej sprawie rodzice, zawsze w porozumieniu z proboszczem.
Bezpośrednie przygotowanie do uroczystości komunijnej powinno mieć również charakter indywidualny (rodzinny – zdalny, bez mnożenia spotkań), zaś pierwszą spowiedź św. należy sprawować według zasad opisanych w punkcie 4. Pierwszej Komunii św. udzielamy podczas Mszy św. w niedzielę i dni powszednie; także podczas Mszy św. dodatkowych, na które tym samym wydaję zgodę. Rodziców i dzieci komunijne należy roztropnie pouczyć o formie przyjęcia Komunii św. na rękę i wyjaśnić racje.

6. Duszpasterstwo

Wyrażając wdzięczność wszystkim księżom za podejmowanie w czasie trwania pandemii inicjatyw pastoralnych oraz za troskę o wiernych, zobowiązuję duszpasterzy odpowiedzialnych za poszczególne grupy i wspólnoty parafialne do podtrzymywania kontaktów z nimi w formie nadzwyczajnej: kontaktu telefonicznego i internetowego, a także w miarę możliwości do przekazywania im katechez udostępnianych online.
Otwarta zostaje możliwość organizowania spotkań formacyjnych dla dorosłych (katecheza, krąg biblijny) z uwzględnieniem obowiązujących wymagań sanitarnych.
Ponieważ w dalszym ciągu zawieszone są tzw. objazdy chorych, duszpasterze powinni utrzymywać z tymi osobami i ich rodzinami kontakt telefoniczny, rozeznając duchowe potrzeby, z Komunią św. i spowiedzią włącznie. Jednak wizytę duszpasterską składamy na wyraźne zaproszenie osoby chorej lub jej rodziny, zachowując szczególny rygor sanitarny.
Kapelanów szpitalnych i hospicyjnych zachęcam do stałego kontaktu z dyrekcjami tych ośrodków medycznych w odniesieniu do zakresu ich posługi duszpasterskiej.
W związku z 100. rocznicą urodzin św. Jana Pawła II zalecam odprawienie Mszy św. dziękczynnej za Jego życie i pontyfikat w niedzielę 17 maja, bądź nazajutrz, bez możliwości oddania czci relikwiom Świętego przez ucałowanie. Usilnie zachęcam do przypominania Jego nauczania, zwłaszcza homilii i katechez wygłaszanych podczas pielgrzymek do Polski. W czasie pandemii pamiętajmy szczególnie o nauce św. Jana Pawła II o preferencyjnej opcji na rzecz ubogich (por.: encyklika „Sollicitudo Rei Socialis”, 42). Obowiązkiem duszpasterzy jest dostrzeżenie ich w parafii.
Tegoroczna pielgrzymka mężczyzn i młodzieńców do sanktuarium Matki Bożej Piekarskiej nie odbędzie się w tradycyjnej formie. Natomiast w ostatnią niedzielę maja br. odprawię Mszę św. w bazylice piekarskiej, a homilię wygłosi abp Grzegorz Ryś. Uroczystość ta będzie transmitowana za pośrednictwem telewizji. Szczegóły podamy w najbliższym czasie.
Udzielanie sakramentu bierzmowania pozostaje nadal zawieszone.

Biorąc pod uwagę aktualnie obowiązujący stan prawny, nie organizujemy:

  • procesji Bożego Ciała ulicami parafii (możliwa jest w tym dniu procesja eucharystyczna po Mszy św. wokół kościoła z błogosławieństwami);
  • wakacyjnych rekolekcji formacyjnych;
  • pieszych pielgrzymek na Jasną Górę.
  1. Procedura na wypadek zakażenia koronawirusem

Stwierdzenie zakażenia bądź zarządzenie kwarantanny wobec duchownego i jego najbliższych współpracowników – orzeczone przez kompetentne władze państwowe – skutkuje w trybie natychmiastowym poddaniem się rygorom służb sanitarnych i koniecznością zgłoszenia tego faktu do kanclerza Kurii Metropolitalnej lub dyrektora Wydziału Duszpasterstwa.
Mając na uwadze dyspozycje wydane w zarządzeniach z dnia 16 i 31 marca br. oraz pojawiające się przypadki zakażenia lub nałożonej na księży kwarantanny, w dalszym ciągu bezwzględnie obowiązuje duchownych zachowanie rezydencji; ograniczenie do koniecznego minimum wyjazdów, a także zawieszenie spotkań rocznikowych, koleżeńskich itp.

  1. Transmisje internetowe

Drogą internetową transmitujemy jedynie Msze św. i udostępniamy katechezy formacyjne. Możliwość ta zakłada konieczność wzorcowego przygotowania i celebracji liturgii w odniesieniu do wierności przepisom liturgicznym, doboru śpiewów, opracowania homilii czy katechezy. Nie należy udostępniać nagrań obrzędów Mszy św. po ich zakończeniu. Mogą być one jedynie transmitowane w czasie rzeczywistym.
Z internetowych stron parafialnych należy zatem usuwać archiwalne nagrania celebracji, a wiernym wyjaśniać sens duchowego uczestnictwa w dokonującej się aktualnie czynności liturgicznej. Wskazują na to dokumenty kościelne, ostatnio Dekret Kongregacji Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów z dnia 25 marca 2020 r.: „Wierni powinni zostać poinformowani o godzinie rozpoczęcia uroczystości, aby mogli przyłączyć się do modlitwy w swoich domach. Pomocne mogą być środki przekazu nadające na żywo, nie nagrane.”

† Wiktor Skworc
Arcybiskup Metropolita Katowicki

Katowice, 4 maja 2020 r., we wspomnienie św. Floriana, patrona archidiecezji.

APEL ARCYBISKUPA KATOWICKIEGO Z OKAZJI ŚWIĘTA ŚW. JÓZEFA, ROBOTNIKA

Drodzy Bracia i Siostry! Pokój wam!

W przededniu święta św. Józefa i uroczystości NMP Królowej Polski, wobec trwającej i nieprzewidywalnej sytuacji pandemii, zwracam się do wszystkich wiernych archidiecezji katowickiej z prośbą o dalszą, wytrwałą modlitwę w intencji ustąpienia zagrożeń. Wzywam do modlitwy za tych, którzy w tym czasie stracili życie, zdrowie, poczucie sensu i bezpieczeństwa, a nawet wiarę! Nasze wspólne i osobiste modlitwy zanośmy do Boga przez pośrednictwo Matki Bożej Piekarskiej – Lekarki i św. Józefa, patrona pracujących.
Zachęcam Was do kontynuowania codziennej modlitwy różańcowej w gronie rodzinnym o godz. 20.30. W maju dołączmy do niej odmawianie Litanii Loretańskiej i śpiew pieśni maryjnych, które zwyczajowo wybrzmiewały nie tylko podczas tradycyjnych nabożeństw majowych.
Moi Drodzy, początek maja kojarzymy także z wypoczynkiem i tzw. długim weekendem. Jednakże z oczywistych powodów tegoroczna „majówka” będzie zupełnie inna niż poprzednie. Dni wolne od pracy przeżyjemy zasadniczo w samotności lub z rodziną. W tej sytuacji zwracam się do duszpasterzy i wiernych świeckich z apelem, aby w pierwszy dzień maja – a jest to pierwszy piątek miesiąca – podtrzymać pokutny charakter tego dnia, zachowując wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych i podejmując w zjednoczeniu z Najświętszym Sercem Jezusa inne wyrzeczenia wynagradzające.
Piątek – 1 maja roku 2020 – niech pozostanie dniem postu i modlitwy, zarówno w intencji szybkiego ustania pandemii, jak i obfitego, nawadniającego daru deszczu. Polecajmy ponadto Bożej Opatrzności nasz naród, kraj i osoby, którym powierzono posługę rządzenia, abyśmy, kierując się zasadą wspólnego dobra, w zgodzie oraz w poczuciu odpowiedzialności za słowa i czyny budowali pomyślną codzienność i przyszłość naszej Ojczyzny.
Polecając się opiece św. Józefa, módlmy się za tych, którym z powodu pandemii zagraża bezrobocie. Prośmy o dary Ducha Świętego dla pracodawców, aby roztropnie korzystając z programów pomocowych państwa, w imię społecznej solidarności zachowali miejsca pracy; aby mężnie odpierali pokusy wykorzystywania trudnej sytuacji do działań na niekorzyść pracowników co do warunków świadczenia pracy i płacy.
Módlmy się również za tych, którzy z powodu pandemii nie mogą wykonywać swojej pracy; wspierajmy wszystkich, których miejsca pracy są zagrożone. Ochrona ekonomicznie najsłabszych i sprawiedliwość, równomierne rozłożenie materialnych kosztów zmagania się ze skutkami epidemii są dzisiaj szczególnym wymogiem elementarnej uczciwości, solidarności i miłości społecznej oraz praktykowania uczynków miłosierdzia.
Zawierzam Was Maryi, Królowej Polski i Matce Sprawiedliwości i Miłości Społecznej.
Wszystkim udzielam pasterskiego błogosławieństwa: w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego!

† Wiktor Skworc
Arcybiskup Metropolita Katowicki
Katowice, 28 kwietnia 2020 r.
VA I – 27/20

ZARZĄDZENIE ARCYBISKUPA KATOWICKIEGO ODNOŚNIE DO SPRAWOWANIA POSŁUGI DUSZPASTERSKIEJ I LITURGICZNEJ W ZWIĄZKU Z CZĘŚCIOWĄ ZMIANĄ REGULACJI PRAWNYCH DOTYCZĄCYCH UCZESTNICTWA WIERNYCH W KULCIE RELIGIJNYM

 

  1. Obowiązują nadal poprzednio wydane akty prawne Metropolity Katowickiego związane z ogłoszeniem stanu epidemicznego i odnośnie do sprawowania posługi duszpasterskiej – vide Zarządzenie z dnia 25 marca br. nr VAI-22/20 – z wyjątkiem poniższego, które wchodzi w życie od poniedziałku 20 kwietnia br.:
    a) przywracamy w kościołach i kaplicach parafii archidiecezji katowickiej celebrowanie w niedziele i dni powszednie Mszy św. według stałego harmonogramu. Zaleca się, aby uczestniczyły w nich przede wszystkim osoby związane z przyjętą intencją Mszy św., z zachowaniem zasady wskazanej przez władzę państwową – 1 osoba na 15 m2;
    b) w związku z tym, należy zachować wszystkie zasady dotyczące bezpieczeństwa, stosownego dystansu osób, zasłaniania ust i nosa (z wyjątkiem celebransa) oraz dezynfekcji powierzchni przestrzeni kościoła.
  2. Przypominam, że dyspensa od obowiązku uczestnictwa w niedzielnej Mszy św. jest prolongowana i obowiązuje aż do odwołania. Zachęcamy więc wiernych do korzystania z telewizyjnych, radiowych i internetowych transmisji Mszy św. i nabożeństw, w tym do codziennej modlitwy różańcowej o godz. 20.30.
    Prośmy wspólnie o ustanie pandemii. Rozmodlona rodzina – razem uczestnicząca w transmitowanej Mszy św. lub nabożeństwie – staje się domowym Kościołem, podstawowym ogniwem w rodzinie Kościoła.

† Wiktor Skworc
Arcybiskup Metropolita Katowicki

Katowice, 17 kwietnia 2020 r.
VA I – 26/20

Uwzględniając powierzchnię naszej świątyni, w czasie Mszy św. w kościele może przebywać maksymalnie 35 osób.

Prosimy również zajmować miejsca na chórach,  z zachowaniem zasad bezpiecznego odstępu.

ZAŁĄCZNIK NR 1
O UZYSKANIU PRZEBACZENIA GRZECHÓW CIĘŻKICH W SYTUACJI NADZWYCZAJNEJ POZA SPOWIEDZIĄ W WYJAŚNIENIU KS. DR. HAB. JACKA KEMPY, WtlUŚ

Kodeks Prawa Kanonicznego w kan. 960 przedstawia naukę Kościoła o konieczności spowiedzi: „Indywidualna i integralna spowiedź oraz rozgrzeszenie stanowią jedyny zwyczajny sposób, przez który wierny, świadomy grzechu ciężkiego, dostępuje pojednania z Bogiem i Kościołem. Jedynie niemożliwość fizyczna lub moralna zwalnia od takiej spowiedzi. W takim wypadku pojednanie może się dokonać również innymi sposobami”.

Kościół wskazuje taki sposób uzyskania przebaczenia grzechów ciężkich w wyjątkowej sytuacji niemożności wyspowiadania się. Jest nim wzbudzenie żalu doskonałego za grzechy oraz szczere pragnienie (postanowienie) wyspowiadania się.

Katechizm Kościoła Katolickiego (nr 1452) opisując doskonały żal za grzechy stwierdza: „Gdy żal wypływa z miłości do Boga miłowanego nade wszystko, jest nazywany «żalem doskonałym» lub «żalem z miłości». Taki żal odpuszcza grzechy powszednie. Przynosi on także przebaczenie grzechów śmiertelnych, jeśli zawiera mocne postanowienie przystąpienia do spowiedzi sakramentalnej, gdy tylko będzie to możliwe”. Nauka ta opiera się na orzeczeniu Soboru Trydenckiego, który w nauce o sakramencie pokuty uczy o skrusze, czyli o żalu doskonałym: „…chociaż zdarza się, iż skrucha ta jest niekiedy dzięki miłości doskonała i pojednuje z Bogiem zanim jeszcze sakrament zostanie przyjęty, niemniej jednak pojednania tego nie należy przypisywać samej skrusze bez zawartego w niej pragnienia sakramentu” (rozdz. 4).

Nauka ta należy do Tradycji Kościoła. Nie umniejsza ona w żaden sposób wagi sakramentu pokuty. Wręcz przeciwnie, pokazuje jego wartość: do otrzymania przebaczenia wszystkich grzechów w takiej wyjątkowej sytuacji potrzebny jest nie tylko żal doskonały, ale też pragnienie spowiedzi. W przyszłości wyrazi się ono ostatecznie w czynie: w akcie spowiedzi, gdy miną nieusuwalne przeszkody.

Przy przypomnieniu tej ostatniej zasady, kierującej uwagę ku przyszłej spowiedzi, należy pamiętać, że osoba żałująca za swoje grzechy i pragnąca spowiedzi już teraz otrzymuje przebaczenie – „takie samo” (nie ma innego) jak w spowiedzi, czyli otrzymuje łaskę uświęcającą. Może zatem przyjmować Komunię świętą (w sposób sakramentalny lub duchowy).

Co do zachowania zwykłych warunków spowiedzi wypada przypomnieć, że szczery i doskonały żal za grzechy zakłada realizację wszystkich pozostałych warunków: rachunku sumienia, postanowienia poprawy, zadośćuczynienia. Ponieważ ten ostatni nie wiąże się w tym przypadku z obligatoryjną pokutą nakładaną przez spowiednika, to można zakładać, że dobrowolna pokuta będzie owocna, ale jej kształt pozostaje w gestii osoby jednającej się z Bogiem.